کرونا و آینده درگیری‌های سایبری
کرونا و آینده درگیری‌های سایبری

بحران کرونا در جهان برخلاف آنچه انتظار می‌رفت، نه تنها رقبای ژئوپلیتیک را به کنار گذاشتن اختلاف نظرها و اتحاد علیه دشمن مشترک سوق نداد بلکه با افزایش عملیات سایبری، آتش بی‌اعتمادی‌ و بدگمانی‌ها بین دولت‌های رقیب شعله‌ور شده است.

«اسکات موریسون» نخست وزیر استرالیا ماه گذشته میلادی (ژوئن) اعلام کرد که آژانس‌های دولتی و شرکت‌های تجاری در این کشور از سوی عوامل وابسته به دولت متخاصم، هدف حملات سایبری قرار گرفته‌اند. 

غول اینترنتی توئیتر هم اعلام کرد که هکرها با حمله به حساب کاربری ۱۳۰ کاربر این شبکه اجتماعی توانسته اند با شکستن رمز عبور آنها، ۴۵ حساب کاربری را تحت کنترل گرفته و از طریق آنها توئیت کنند.

هکرها به سامانه های داخلی توئیتر دسترسی پیدا کرده و اقدام به سرقت حساب کاربری برخی از افراد سرشناس از جمله جو بایدن نامزد دموکرات ها، کیم کارداشیان هنرپیشه تلویزیون، باراک اوباما رئیس جمهوری پیشین آمریکا و «اِلون ماسک» میلیاردر آمریکایی کرده اند و از آنها برای درخواست ارز دیجیتال استفاده کرده اند.

همچنین وزیر کشور انگلیس سه ماه پیش از افزایش آمار کلاهبرداری‌ مجازی در سایه بحران کرونا خبر داد و افزود تبهکاران با سوء استفاده از خانه نشینی مردم، ۱.۸ میلیون پوند کلاهبرداری کرده‌اند.

«پریتی پتل» افزود؛ تبهکاران در اقداماتی مشمئز کننده در تلاش هستند تا از کودکان و جوانانی که در این ایام خانه نشین هستند از طریق فضای مجازی کلاهبرداری کنند.

هکرها ایمیل‌های سازمان بهداشت جهانی و مرکز کنترل بیماری‌ در آمریکا را نیز جعل کرده و از افراد برای ساخت واکسن ویروس کرونا اخاذی و کمک مالی طلب کرده‌اند.  آنها همچنین شبکه‌ کامپیوتری فروشگاه‌ها و سازمان‌های تجاری را هک کرده تا پس از سرقت اطلاعات، کامپیوترها را برای اخاذی قفل کنند.

این تحولات بدین معناست که بحران کرونا نتوانسته دولت‌های رقیب را متقاعد کند که اختلاف نظرها را کنار گذاشته و برای مقابله علیه دشمن مشترک متحد شوند. 

هرچند بحران کرونا ضرورت هم‌گرایی بیشتر میان دولت‌ها و جوامع بشری را برجسته کرد اما انتظار می‌رفت که دولت‌ها اختلافات ژئوپلیتیک و رویکردهای ملی‌گرایی را کنار گذاشته و دست کم برای ساخت واکسن کرونا مشارکت کنند. 

برخی از دولت‌ها به رغم مشکلات داخلی برای مهار کرونا تلاش می کنند تا اقدامات خصمانه‌ای را علیه یکدیگر صورت دهند، به گونه‌ای که طرف مقابل را خطرناک تر از کرونا می‌دانند.

به طور مثال آمریکا معتقد است که چین از فرصت بحران کرونا برای تضعیف جایگاه اقتصادی واشنگتن در جهان سوء استفاده می‌کند؛ در مقابل چین هم معتقد است که آمریکا از کرونا به عنوان ابزاری برای ایجاد ائتلاف ضد چینی استفاده می‌کند. 

در این ماجرا کشورها به جای درگیری‌های نظامی از روش «منطقه خاکستری» مانند حملات سایبری استفاده می‌کنند. این روش‌ها پایین‌تر از آستانه درگیری‌های نظامی است اما دفاع در برابر آنها شاید حتی از مقابله با کرونا هم دشوارتر باشد. بنابراین سایه جنگی که بر اثر روش «منطقه خاکستری» ایجاد می‌شود زمینه را برای درگیری‌های بیشتری مهیا می‌کند.

عملیات سایبری در منطقه خاکستری

حملات سایبری روش و نیروی مضاعفی است که بر اساس آن دولت‌های‌هدف، تهدید به تسلیم می‌شوند. در این عملیات اطلاعات زیر ساخت‌ها و شبکه داده‌های دولت به سرقت می‌رود تا از ان به عنوان سلاحی برای حمله به افکار عمومی داخل کشور استفاده شود. در برخی حملات سایبری هم هکرها در راستای پویش های اعمال فشار علیه دولت‌ها فعالیت می‌کنند.

مثلا در حادثه انفجار تاسیسات هسته‌ای نطنز ایران ادعاهایی درباره عملیات سایبری آمریکا و رژیم صهیونیستی مطرح می‌شود. چنانچه رژیم صهیونیستی ده سال پیش هم با استفاده از بدافزار استاکس نت حملاتی را علیه نطنز صورت داده بود.

تحلیل‌گران معتقدند که عملیات سایبری در آینده، هم به لحاظ کیفی و هم کمی افزایش خواهد یافت و دولت‌ها باید منابع مالی خود را بیش از پیش صرف مقابله با این پدیده و پیامدهای اجتماعی و اقتصادی ناشی از آن کنند. به گفته کارشناسان هکرها با استفاده از داده‌های محرمانه‌ای که سرقت‌کرده‌اند حتی قادر به تغییر سیاست خارجی کشورهای هدف هستند.

در این میان به باور تحلیل گران، دولت‌های کوچک‌تر تلاش خواهند کرد تا در میانه تنش‌های ژئوپلیتیک و افزایش تهدیدهای سایبری از قلمرو و خودمختاری خود صیانت کنند. دولت‌های بزرگ‌تر و رقیب هم با استفاده از روش منطقه خاکستری به تلاش برای دور زدن قوانین و سازمان‌های بین‌المللی ادامه می‌دهند.

نشریه دیپلمات با انتشار یادداشتی در این زمینه نوشته است که عملیات سایبری در دوره پساکرونا رو به تزاید خواهد بود. بر همین اساس تنش‌های ژئوپلیتیک افزایش یافته و دولت‌های کوچکتر باید تلاش بیشتری را برای حفاظت از خودمختاری خود صورت دهند.

این نشریه با اشاره به اینکه فضای مجازی ذاتا بی قانون است افزود: دفاع دربرابر تهدیدهای ناشی از فضای مجازی نیازمند رویکرد چندجانبه گرایی و بازدارندگی است.