چگونه به کمک استاندارد BABOK ، کسب و کار را از شکست نجات دهید! [دکتر محمد احمدزاده]
چگونه به کمک استاندارد BABOK ، کسب و کار را از شکست نجات دهید! [دکتر محمد احمدزاده]

امروزه کسب و کارهای ایرانی، با مشکلات فراوانی روبرو هستند، تحریم ها، افزایش ریسک های شناخته شده و ناشناخته، عدم سیستم سازی و تحول دیجیتال در کسب و کارها، تغییرات فراوان محیط کسب و کار،در این شرایط نیاز به بکارگیری راهکارهای نوآورانه و متفاوت در کسب و کار، امری حیاتی است. یکی از این راه کارهای متفاوت جهت جلوگیری از شکست کسب و کارها، بکارگیری استاندارد BABOK است.

استاندارد BABOK چیست؟

BABOK، مخفف شده عبارت Business Analysis Body of Knowledge به معنای پیکره دانش آنالیز یا تجزیه و تحلیل کسب و کار می باشد.

این پیکره که به اختصار، استاندارد BABOK نام دارد، ۶ حوزه دانش کلیدی را جهت مدیریت چالش ها و ریسک های کسب و کار، مدیریت فرصت ها و تهدیدات کسب و کار، پاسخگوئی به تغییرات مورد نیاز در ساختار، فرایند، روش اجرا، سیستم ها،فناوری اطلاعات، پاسخگوئی به الزامات قانونی، سیستم سازی کسب و کار، هوشمندی کسب و کار  و در نهایت جلوگیری از شکست کسب و کار و یا تداوم کسب و کار پیشنهاد می نماید.

این ۶ حوزه دانشی که با توجه به شکل ۱ با هم در ارتباطند، عبارتند از:

  1. برنامه ریزی و پایش فرایندهای تحلیل کسب و کار
  2. استخراج الزامات و تعاملات
  3. مدیریت چرخه حیات الزامات
  4. آنالیز استراتژی
  5. آنالیز الزامات و تعریف طراحی
  6. ارزیابی راه کار
  شکل 1: ارتباطات 6 حوزه دانش تجزیه و تحلیل کسب و کار براساس استانداردBABOK  (ویرایش 3)
شکل ۱: ارتباطات ۶ حوزه دانش تجزیه و تحلیل کسب و کار براساس استانداردBABOK  (ویرایش ۳)

نقش تحلیل گر کسب و کار

استاندارد BABOK، پیشنهاد می نماید تا نقش جدیدی به نام تحلیل گر کسب و کار یا Business Analyst  که به اختصار BA نام دارد، در کسب و کار ایجاد شود. این نقش می تواند توسط یک فرد و یا یک تیم اجرا شود.  این نقش، که یکی از جدیدترین نقش های مدیریتی است و با استقبال انواع سازمان ها و کسب و کارها (پروژه ای، عملیاتی، تولیدی، خدماتی، استارت آپی) روبرو شده است ، وظیفه شناسائی الزامات و همچنین نیازمندیهای واقعی مشتریان و ذینفعان کسب و کار را برعهده دارد.

مطالب مرتبط : دوره آنلاین کاربردی تحلیل کسب و کار BABOK

هدف تحلیل کسب و کار

هدف BA،  نیز ایجاد تغییر در کسب و کار از طریق ارائه راه کارهای اجرائی در قالب یک تغییر در کسب و کار برای رساندن از وضع موجود به وضع مطلوب در آن کسب و کار است. وضع مطلوبی که در آن ارزش بیشتری برای ذی نفعان آن کسب و کار (سرمایه گذاران؛ سهامداران، هیات مدیره، مدیرعامل،مدیران اجرائی، کارمندان، مشتریان و  کاربران) حاصل شود.

این ارزش بیشتر می تواند در قالب سود بیشتر، هزینه کمتر، رضایتمندی بیشتر، چابکی و یا سایر عوامل بدست آید. نقش هائی که معمولاً با عنوان تحلیل گر کسب و کار، در دنیای حرفه ای وجود دارد نیز عبارتند از:

  شکل 2: انواع نقش های تحلیل گر سب و کار
شکل ۲: انواع نقش های تحلیل گر سب و کار
شایستگی های اساسی تحلیل گر کسب و کار

BABOK (نسخه ۳)، ۶ دسته شایستگی اساسی را برای  یک تحلیگر کسب و کار معرفی می نماید. این ۶ دسته عبارتد از:

  1. فکر تحلیلی و مهارت حل مسئله
  2. خصوصیات رفتاری
  3. دانش کسب و کار
  4. مهارت های ارتباطی
  5. مهارت های تعامل
  6. ابزارها و تکنولوژی

BABOK نسخه سوم، در هر یک از حوزه های مهارتی ۶ گانه بالا نیز، شایستگی های اختصاصی جداگانه ای را پیشنهاد داده است که در تصویر زیر بیان شده است.

  شکل 3: شایستگی های اساسی تحلیل گر کسب و کار براساس استاندارد  BABOK (ویرایش 3)
شکل ۳: شایستگی های اساسی تحلیل گر کسب و کار براساس استاندارد  BABOK (ویرایش ۳)
دکتر محمد احمدزاده

دکتر محمد احمدزاده

 دکتری مدیریت تکنولوژی از دانشگاه تهران 
مدرس و مشاور مدیریت کسب و کار
مدیریت چابک و مدیریت پروژه